Czas czytania: 7 min.
Spis treści
- Fazy Księżyca – od sierpa do Nowiu
- Saturn w opozycji
- Układ planet – Mars, Jowisz i Wenus
- Aktywne roje meteorów – Drakonidy
- Przeloty ISS i satelitów
- Gdzie obserwować w regionie?
Fazy Księżyca – od sierpa do Nowiu
Tydzień zaczyna się tuż po Ostatniej Kwadry z 3 października (ok. 15:25 CEST). Księżyc jest już w fazie Waning Crescent i z nocy na noc robi się cieńszy. 10 października o 17:50 CEST osiąga Nów (0 procent oświetlenia). Potem pojawia się cienki sierp Waxing Crescent. Nów powstaje, gdy Księżyc stoi między Ziemią a Słońcem i oświetlona strona jest odwrócona od nas. Dzięki temu noce z 9 na 11 października są najciemniejsze od kilku tygodni.
Saturn w opozycji
4 października Saturn osiąga opozycję. Ziemia stoi wtedy między Słońcem a planetą, więc Saturn wschodzi o zachodzie Słońca, jest najwyżej około północy i zachodzi o świcie. Gołym okiem wygląda jak złotawy punkt na wschodzie wieczorem, a później na południu. Przez lornetkę lub mały teleskop widać pierścienie. Kilka nocy przed i po 4 października daje prawie taki sam widok – to najlepszy moment roku na Saturna.
Układ planet – Mars, Jowisz i Wenus
Przed świtem na wschodzie wschodzą Mars (czerwonawy, słabszy) i jasny Jowisz. 5 października rano cienki sierp Księżyca stoi blisko Marsa. 6 października rano Księżyc mija Jowisza w ciasnym zestawieniu – w Polsce to bliskie zbliżenie, nie zakrycie (zakrycie widać z części Afryki i Ameryk). 10–11 października Mars przechodzi przez gromadę Żłóbek (M44) w Raku – ładny widok w lornetce. Wenus jest jeszcze jasna, ale bardzo nisko na zachodzie i szybko znika w blasku Słońca. Planety wędrują wzdłuż ekliptyki, dlatego ich układ zmienia się powoli.
Aktywne roje meteorów – Drakonidy
Drakonidy są aktywne ok. 6–10 października, z maksimum 8/9 października (ZHR zwykle 5–10). Radiant leży w Smoku i jest najwyżej już wieczorem, niedługo po zmroku – to rzadkość wśród rojów, które zwykle najlepiej widać nad ranem. Meteory są wolne (ok. 20–21 km/s) i zostawiają dłuższe ślady. Pochodzą z pyłu komety 21P/Giacobini-Zinner. W 2026 roku niebo jest prawie ciemne, więc warunki są dobre, choć wybuchu aktywności się nie przewiduje. Southern Taurids dopiero nabierają tempa.
Przeloty ISS i satelitów
ISS będzie widoczna w wieczornych i porannych przejściach. Sprawdź aplikację Spot the Station dla dokładnych godzin z lokalizacji w gminie Ryglice, Tuchów, Jodłowa lub Szerzyny. Satelity Starlink tworzą charakterystyczne formacje.
Gdzie obserwować w regionie?
Najlepsze miejsca to wzniesienia Pasma Brzanki (Jodłowa, Szerzyny, Swoszowa, Żurowa) oraz Pogórze Ciężkowickie (Tuchów, Dąbrówka Tuchowska, Olszyny). Doliny rzek Białej i Wisłoki dają czysty horyzont. Saturna szukaj wieczorem na wschodzie, Drakonidy – już po zmroku, a Marsa z Jowiszem przed świtem na wschodzie. Unikaj oświetlenia z Tarnowa i Pilzna. Weź leżak i czerwoną latarkę – październikowe noce są już chłodne.
Źródła informacji: TimeAndDate, EarthSky, NASA, AMS Meteor Showers, IMO, Space.com
